การแพทย์ไทย ยกระดับสู่ มาตรฐานสากล “มะเร็ง” การสูญเสียที่ป้องกันได้

0

smmagonline – มะเร็ง คือ ต้นเหตุที่ทำให้เกิดการเสียชีวิตมากที่สุดในโลก และยังมีแนวโน้มสูงขึ้นเรื่อยๆ ที่สำคัญ คือ ผู้ป่วยที่เป็นโรคมะเร็งมีอายุที่น้อยลงเรื่อยๆ ทว่าวันนี้มะเร็งจะเป็นโรคที่คร่าชีวิตคนมากมาย แต่ แพทย์หญิงพจนา จิตตวัฒนรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์อายุรกรรมมะเร็งวัฒโนสถ แพทย์ทางด้านโรคมะเร็ง ย้ำว่า โรคเรื้อรังนี้สามารถรักษาให้หายได้ ถ้าตรวจพบเจอแต่เนิ่นๆ เพราะด้วยเทคโนโลยีทางการแพทย์ที่พัฒนาขึ้นอย่างรวดเร็ว

“มะเร็ง รักษาให้หายได้ ยิ่งเจอเร็วโอกาสหยุดยั้งเซลล์มะเร็งก็มีมากขึ้น แต่ถ้าเป็นแล้วไม่รักษาเพราะมีความเชื่อแบบผิดๆ ว่าโรคนี้ไม่มีทางรักษาได้ ผลที่ตามมาไม่เพียงกระทบแค่ต่อสุขภาพของผู้ป่วยเท่านั้นแต่ส่งผลไปยังสังคม เศรษฐกิจของประเทศอีกด้วย”

ไม่ใช่แค่คนไทยที่พบว่า อัตราการเสียชีวิตจากมะเร็งมีมากกว่าสาเหตุอื่นๆ แต่สถานการณ์นี้เกิดขึ้นทั่วโลก และถึงวันนี้ยังไม่สามารถบอกได้อย่างชัดเจนว่าโรคมะเร็งเกิดขึ้นจากอะไร แต่ส่วนหนึ่ง “แพทย์หญิงพจนา” เชื่อว่ามาจากภาวะสารพิษ ทั้งจากการสูบบุหรี่ ดื่มสุรา ทานอาหารที่ไม่ถูกสุขลักษณะ น้ำหนักตัวที่มากเกินมาตรฐาน รวมถึงไลฟ์สไตล์การใช้ชีวิตที่พักผ่อนน้อย ไม่ออกกำลังกายความเครียดสะสมต่างๆ ฯลฯ เหล่านี้ล้วนเป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดโรคมะเร็งได้ทั้งนั้น

จากสถิติขององค์การอนามัยโลกพบว่า 70% ของการเสียชีวิตจากโรคมะเร็งเกิดขึ้นในประเทศที่กำลังพัฒนา หรือที่ประชากรมีรายได้น้อยถึงปานกลางโดยมีผู้ป่วยโรคมะเร็งมากกว่าถึง 3 เท่า เมื่อเทียบกับประเทศที่พัฒนาแล้วที่ประชากรมีรายได้สูง

ที่เป็นเช่นนี้เพราะเนื่องจากในประเทศที่กำลังพัฒนา ซึ่งไทยก็เข้าข่ายอยู่ในกลุ่มประเทศดังกล่าวนี้สวัสดิการฉีดวัคซีน การตรวจคัดกรอง รวมไปถึงการตรวจสุขภาพประจำปียังไม่ครอบคลุมประชากรทั่วประเทศ ทำให้มีโอกาสในการติดเชื้อ และเป็นโรคมะเร็งได้นั่นเอง

ทั้งนี้ หลายปีที่ผ่านมา ประเทศไทยมีการตื่นตัวเรื่องของการรณรงค์โรคมะเร็งกันมากขึ้น โดยทั้งทางกระทรวงสาธารณสุข และหน่วยงานเอกชน มีการจัดกิจกรรมฉีดวัคซีน ตรวจคัดกรองมะเร็งฟรี อาทิ มะเร็งปากมดลูก, มะเร็งเต้านม ฯลฯ ทำให้จำนวนของผู้ป่วยโรคมะเร็งอย่างในกลุ่มของมะเร็งปากมดลูกน้อยลง และในกรณีที่ตรวจพบในมะเร็งระยะเริ่มต้นสามารถรักษาให้หายได้จริงๆ

แพทย์หญิงพจนา จิตตวัฒนรัตน์ ผู้อำนวยการศูนย์อายุรกรรมมะเร็งวัฒโนสถ

“ทำงานตลอด 7 วัน เพราะรู้ว่า มีคนไข้ที่เฝ้ารออยู่ ทำงานแบบไม่รู้สึกเหนื่อย เพราะรู้ว่าสิ่งที่ทำคือ การสร้างประโยชน์ต่อผู้ป่วย”

“นอกจากเร่งช่วยกันรณรงค์ให้ความรู้เรื่องของโรคมะเร็งแล้ว “แพทย์หญิงพจนา” ย้ำว่า ต้องให้ความรู้เกี่ยวกับโรคติดเชื้อ และฉีดวัคซีนป้องกันไว้ก่อนอย่างไวรัสตับอักเสบชนิดบี และซี ถ้าเป็นแล้วก็มีความเสี่ยงที่จะเป็นโรคมะเร็งตับ ซึ่งในประเทศไทยเพิ่งมีการรณรงค์ให้ฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสดังกล่าวเมื่อ 10 กว่าปีที่แล้ว ดังนั้น คนที่อายุมากยังไม่สามารถเข้าถึงการฉีดวัคซีนป้องกัน โอกาสที่จะเป็นมะเร็งตับจึงมีสูง

เชื่อว่าการรณรงค์ให้ความรู้เรื่องของมะเร็งอย่างถูกต้อง ประกอบกับการเพิ่มสวัสดิการฉีดวัคซีนการตรวจคัดกรองมะเร็งต่างๆ รวมถึงการกระตุ้นให้คนไทยหันมารักษา และดูแลสุขภาพมากขึ้น จะทำให้สถานการณ์โรคมะเร็งในไทยดีขึ้น

การแพทย์ก้าวหน้า ทันการรักษาโรค
ปัจจุบันการรักษาทางด้านการแพทย์พัฒนาขึ้นมาก ถ้าตรวจพบเจอโรคมะเร็งในระยะ 0-3 สามารถรักษาให้หายได้ หรือแม้แต่ในระยะที่ 4 ก็มีโอกาสรักษาได้เช่นกัน โดยการรักษามีอยู่ 3 ด้านหลักๆ คือ การผ่าตัด, ฉายแสง และให้ยา

ทั้งนี้ “แพทย์หญิงพจนา” เผยถึงการรักษาโรคมะเร็งที่พัฒนาไปไกลว่า ในส่วนของการผ่าตัดทุกวันนี้มีการใช้หุ่นยนต์เข้ามาช่วยในการผ่าตัด ทำให้แผลเล็ก ผู้ป่วยฟื้นตัวได้ไวยิ่งขึ้น ส่วนทางด้านการฉายแสง หรือ รังสีรักษา เมื่อก่อนใช้การฉายแสงแบบ 2 มิติ แต่ตอนนี้เป็น 3 มิติ ซึ่งช่วยให้การฉายแสงเพิ่มประสิทธิภาพ และตรงจุดมากขึ้น โดยบริเวณที่อยู่รอบๆ ก้อนเนื้อจะไม่ได้รับผลกระทบจากรังสี ทำให้ผลการรักษาจะเสมือนการผ่าตัดนชิ้นเนื้อ เซลล์มะเร็งออกมาเลย และในเร็วๆ นี้เชื่อว่า เทคโนโลยีของรังสีรักษาจะพัฒนาขึ้นไปอีกที่เรียกกันว่า Proton Therapy จะทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงในการรักษาที่น้อยมาก

ส่วนการรักษาทางการให้ยา เมื่อก่อน ผู้ป่วยจะสึกกังวล เมื่อพูดถึงการให้เคมีบำบัด แต่เดี๋ยวนี้การพัฒนาตัวยาใหม่ๆ ขึ้นมาอย่างต่อเนื่อง เช่น ในช่วง10 ปีที่ผ่านมา มียารักษาแบบพุ่งเป้า หรือ Targeted Therapy คือการให้ยาแบบเฉพาะเจาะจง ซึ่งมีทั้งแบบยากิน และแบบฉีด ยกตัวอย่าง คือ มะเร็งจะสร้างโปรตีนที่ผิดปกติขึ้นมา ทางการแพทย์ก็จะให้ยาที่กำจัดโปรตีนนั้น ทำให้ฝ่อ และตายไปเอง หรือมะเร็งทำให้มีเส้นเลือดที่ผิดปกติ ก็จะให้ยาที่เข้าไปปิดทางเดินเส้นเลือดนั้น ทำให้เลือดไม่สามารถไปเลี้ยงเซลล์มะเร็งได้ เป็นต้น

ถัดมาในช่วง 5 ปีมานี้ ก็มีการพัฒนายากลุ่มใหม่ขึ้นมาอีก ที่เรียกว่า ยาภูมิต้านทานบำบัด โดยเป็นการให้ยาทางหลอดเลือดเพื่อไปกระตุ้นเม็ดเลือดขาวให้จับและจำกัด เชื้อโรคสิ่งแปลกปลอมที่เข้ามาสู่ร่างกาย รวมทั้งเชื้อมะเร็งด้วย

“ปกติเม็ดเลือดขาวของคนเราจะทำหน้าที่เหมือนตำรวจ ที่คอยจัดการกับเชื้อโรคต่างๆ แต่บังเอิญเซลล์มะเร็งมีการสร้างโปรตีนขึ้นมาชนิดหนึ่งที่ทำให้เม็ดเลือดขาวมองไม่เห็นหรือคิดว่าเป็นพวกเดียวกันที่ผ่านมา เม็ดเลือดขาวจึงไม่สามารถฆ่าเซลล์มะเร็งได้แต่เมื่อพัฒนายาภูมิต้านทานบำบัดขึ้นมา ก็ช่วยกระตุ้นให้เม็ดเลือดขาวรู้จักมะเร็งแล้วสามารถจัดการได้”เหล่านี้คือ นวัตกรรมใหม่ของการรักษาด้วยยาซึ่งให้ผลที่ดีขึ้นเรื่อยๆ

แนะรักสุขภาพ ป้องกันโรคร้ายคือ หนทางที่ดีที่สุด
แม้นวัตกรรมการแพทย์จะถูกพัฒนาไปมาก ทว่า “แพทย์หญิงพจนา” แนะว่า ทางที่ดีที่สุด คือ ทุกคนต้องรู้จักป้องกันตัวเองให้ดี เพราะวันนี้มะเร็งไม่ได้เกิดขึ้นกับคนสูงอายุเท่านั้น แต่คนอายุน้อยก็มีโอกาสเป็นได้ อย่างเมื่อก่อนโรคมะเร็งลำไส้ใหญ่ มักพบบ่อยในคนที่อายุ 50 ปี แต่ตอนนี้พบว่า 1 ใน 6 ของผู้ป่วยโรคนี้อายุไม่ถึง 50 ปี

เจ็ดหลักสำคัญที่จะช่วยให้ห่างไกลจากโรคมะเร็งที่อยากฝากทุกคนคือ เลิกบุหรี่ หลีกเลี่ยงกลิ่นควันบุหรี่, รักษาน้ำหนักตัวให้พอดี, ออกกำลังกายให้สม่ำเสมอ, พักผ่อนให้เพียงพอ, หลีกเลี่ยงอาหารดิบซึ่งเป็นสารก่อมะเร็งที่อันตราย, พร้อมรักษาสุขภาพใจให้ดี และที่สำคัญคือ ควรตรวจสุขภาพประจำปีหากมีอาการผิดปกติรีบไปพบแพทย์

ข้อแนะนำนี้ คือ หลักการเดียวกับที่ แพทย์หญิงพจนา ยอมรับว่า ใช้ในการดูแลตัวเองด้วยเช่นกันถึงแม้จะทำงานตลอดสัปดาห์ แต่กิจกรรมที่ทำเป็นประจำในแต่ละวัน ไม่ว่าจะเป็น การนั่งสมาธิ การทานอาหารที่มีประโยชน์ การออกกำลังกาย ที่สำคัญคือ ตลอดช่วงเวลาในการทำงาน ดูแลผู้ป่วย ทำด้วยความสุขไม่เครียด การทำ Work-life Balance เช่นนี้ ทำให้ แม้งานจะหนักแค่ไหน ก็สามารถห่างไกลจากโรคภัยได้เป็นอย่างดี

พร้อมกล่าวย้ำในช่วงท้ายว่า “โรคมะเร็งทำลายสุขภาพกาย และจิตใจของคนป่วย หน้าที่ของหมอไม่ใช่แค่รักษาให้ร่างกายกลับมาดี แต่ต้องดูแลสุขภาพใจด้วย ทุกคนที่ป่วยมาพร้อมกับความเครียดที่กังวลเพราะไม่รู้ว่าอนาคตจะเป็นอย่างไร ถ้าเราสามารถบอกได้ว่าสิ่งที่เขาเจออยู่คืออะไร และเส้นทางการรักษาดูแลตัวเองต้องทำอย่างไร ผู้ป่วยจะมีกำลังใจและลดความเครียด สามารถกลับไปใช้ชีวิตได้ตามปกติได้ เพราะ มะเร็ง สามารถรักษาให้หายได้”

ติดตามข่าวธุรกิจการและกลยุทธ์การตลาดได้ที่ นิตยสารเอสเอ็ม และ www.smmagonline.com 

Share.